Θεματικές περιοχές

Ι. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ & Η ΕΥΡΩΠΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΝΕΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΩΝ

1. Η «Συνθήκη των Παρισίων» (1951) για την ίδρυση της «Ευρωπαϊκής Ένωσης Άνθρακα Χάλυβα» (ΕΚΑΧ)» θεμέλιος λίθος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Η καθοριστική και πολύπλευρη συνεισφορά του θεμελιωτή και αρχιτέκτονα της ευρωπαϊκής ενοποίησης Ζαν Μονέ (Jean Monnet).
3. Η Διακήρυξη του Υπουργού Εξωτερικών της Γαλλίας Σουμάν (Schuman Declaratio) το 1950 για την ίδρυση της «Ευρωπαϊκής Ένωσης Άνθρακα Χάλυβα»  απαρχή της υλοποίησης του  οράματος μιας ενωμένης Ευρώπης.
4. Η σημασία της πρώτης διεύρυνσης της ΕΟΚ το 1973.
5. Η διαδικασία ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ το 1981.
6. Η μακροχρόνια καθοριστική και πολυδιάστατη συνεισφορά του Κωνσταντίνοι Καραμανλή στην ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ.
7. Η Συνθήκη του Μάαστριχτ (1992) ιστορικό ορόσημο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης: η μετατροπή της «Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας» (ΕΟΚ) στην «Ευρωπαϊκή Ένωση».
8. Η Συνθήκης του Maastricht : Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) και η απόφαση για υιοθέτησης κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, του Ευρώ.
9. Η Συνθήκης του Maastricht: η καθιέρωση της «ευρωπαϊκής ιθαγένειας του πολίτη».
10. Η Συνθήκη του Maastricht: η ενίσχυση των νομοθετικών αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
11. Η Συνθήκη του Maastricht και η υιοθέτηση της «αρχής της επικουρικότητας».
12. Οι οικονομικές και πολιτικές συνέπειες της εισαγωγής του Ευρώ (2002).
13. Η έναρξη της ισχύος της Συνθήκη της Λισαβόνας το 2009, σημαντικό ορόσημο στην πορεία προς μια πιο ολοκληρωμένη και ισχυρή Ευρωπαϊκή Ένωση.
14. Σύγχρονες Προκλήσεις και το Μέλλον της Ευρώπης.
15. Η Ευρώπη της τεχνολογίας και της καινοτομίας: ψηφιακή στρατηγική, τεχνητή νοημοσύνη και ανταγωνιστικότητα έναντι άλλων δυνάμεων υψηλών ψηφιακών δυνατοτήτων.
16. Το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης: Ομοσπονδιακή Ευρώπη ή Ευρώπη των Εθνών;
17. Κοινωνικές κρίσεις και διαλυτικά φαινόμενα: η άνοδος του Λαϊκισμού και του Ευρωσκεπτικισμού.
18. Ενεργειακή και κλιματική κρίση: η πράσινη μετάβαση και η στρατηγική της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
19. Η Ευρώπη της τεχνολογίας και της καινοτομίας: ψηφιακή στρατηγική, τεχνητή νοημοσύνη και ανταγωνιστικότητα έναντι άλλων δυνάμεων υψηλών ψηφιακών δυνατοτήτων.
20. Η ενίσχυση των υπερεθνικών θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγκαίος όρος της υπέρβασης των εθνικών αδιεξόδων.
21. Η ενίσχυση της ιδέας μιας κοινής «Ευρωπαϊκής ταυτότητας» βασισμένης στις κοινές  πολιτισμικές και πολιτικές ευρωπαϊκές αξίες.
22. Το μέλλον της σχέσης της Ευρώπης με την Κίνα: παράγοντες συνεργασίας και ανταγωνισμού.
23. Ενδεχόμενες συνέπειες για το μέλλον της Ευρώπης από την άνοδο λαϊκιστικών και εθνικιστικών κομμάτων.
24. Οι πολιτισμικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της μετανάστευσης και τηςενίσχυσης της εθνικιστικής ρητορικής για την Ευρώπη.

ΙΙ. ΝΕΟΙ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ

1. Οι νέοι ως φορείς ιστορικής μνήμης
2. Εκπαίδευση και ειρηνική συνύπαρξη
3. Ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση ιστορικής συνείδησης
4. Η ευθύνη των νεότερων γενεών απέναντι στο παρελθόν
5. Αξίες της νεολαίας στον 21ο αιώνα
6. Ο εθελοντισμός ως στάση ειρήνης
7. Ο διάλογος μεταξύ πολιτισμών
8. Η νεολαία απέναντι στον φανατισμό και τον ρατσισμό
9. Χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης και ψηφιακών εργαλείων από τη νεολαία για την ειρήνη και την πολιτιστική παραγωγή
10. Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο δημιουργίας ψηφιακής τέχνης και ιστορικής αναπαράστασης

ΙΙΙ. ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

1. Από την καταστροφή στη συνεργασία: η μεταπολεμική ευρωπαϊκή πορεία
2. Η Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
3. Ειρήνη, δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα
4. Ευρωπαϊκή ταυτότητα και ιστορική μνήμη
5. Η διαμόρφωση του πλαισίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων μετά το 1945
6. Η ευρωπαϊκή ενοποίηση ως απάντηση στην εμπειρία του πολέμου
7. Η ιστορική μνήμη ως εργαλείο πρόληψης νέων συγκρούσεων
8. Τεχνολογική πρόοδος και ειρήνη στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
9. Η επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ιστορική αναπαράσταση
10. Ψηφιακή παρατήρηση, προσομοιώσεις και εκπαιδευτικά εργαλεία ως μέσο πρόληψης συγκρούσεων

IV. ΕΛΕΝΗ ΑΡΒΕΛΕΡ 

1. Το Βυζάντιο ως κρίκος ανάμεσα στην αρχαία και τη νεότερη Ελλάδα.
2. Η έννοια της «ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού» στο έργο της Αρβελέρ.
3. Η ελληνική γλώσσα ως στοιχείο πολιτισμικής συνέχειας.
4. Ο ρόλος της Κωνσταντινούπολης στη διαμόρφωση του ελληνικού και ευρωπαϊκού πολιτισμού.
5. Ο ελληνισμός μέσα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
6. Η σχέση ελληνισμού και χριστιανισμού στη βυζαντινή εποχή.
7. Η συμβολή του Βυζαντίου στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
8. Η πτώση της Κωνσταντινούπολης και οι συνέπειές της για τον ελληνισμό και την Ευρώπη.
9. Ο ελληνισμός μετά το 1453: πολιτισμική επιβίωση και συνέχεια.
10. Η ιστορία ως εργαλείο κατανόησης και όχι απλής αφήγησης – με βάση τη σκέψη της Αρβελέρ.
11. Η προσφυγική καταγωγή της Αρβελέρ και η σημασία της για τη ματιά της στην ιστορία.
12. Η επιστημονική πορεία της Αρβελέρ στη Γαλλία και η παρουσία της στην ευρωπαϊκή διανόηση.
13. Η Αρβελέρ και η προβολή του ελληνισμού στη σύγχρονη Ευρώπη.
14. Η ιστορία ως βάση της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών.
15. Η συμβολή της ιστορικής γνώσης στη δημοκρατία μέσα από το έργο της Αρβελέρ.
16. Η θέση του ελληνισμού στη σύγχρονη Ευρώπη της ειρήνης.
17. Πώς το έργο της Αρβελέρ βοηθά να κατανοήσουμε τη σχέση Ελλάδας – Ευρώπης.
18. Η σημασία της ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού για τις νέες γενιές.

V. ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΑΡΒΕΛΕΡ

1. Το Βυζάντιο ως ιστορική συνέχεια του αρχαίου ελληνικού κόσμου (Ελένη Αρβελέρ, Γιατί το Βυζάντιο)
2. Η Κωνσταντινούπολη ως πολιτικό και πολιτισμικό κέντρο της Μεσαιωνικής Ευρώπης (Ελένη Αρβελέρ, Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας)
3. Η Άλωση του 1453 και οι επιπτώσεις της στην ευρωπαϊκή ιστορία (Ελένη Αρβελέρ, Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης)
4. Οι Βυζαντινοί λόγιοι και η διάσωση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας (Ελένη Αρβελέρ, Βυζάντιο και Ευρώπη)
5. Το Βυζάντιο ως γέφυρα Ανατολής και Δύσης (Ελένη Αρβελέρ, Βυζάντιο και Δύση)
6. Πόλεμος και ειρήνη στη βυζαντινή ιστορία (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και εξουσία στο Βυζάντιο)
7. Η ιστορική μνήμη του Βυζαντίου στη νεότερη Ελλάδα (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο και η Ελλάδα)
8. Η ελληνική ιστορία ως τμήμα της ευρωπαϊκής ιστορικής διαδρομής (Ελένη Αρβελέρ, Ευρώπη και ελληνισμός)
9. Ο ρόλος της παιδείας στη διατήρηση της ιστορικής συνέχειας (Ελένη Αρβελέρ, Παιδεία και ιστορία)
10. Η έννοια της αυτοκρατορίας στο Βυζάντιο (Ελένη Αρβελέρ, Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας)
11. Η βυζαντινή κοινωνία και οι θεσμοί της (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία του Βυζαντίου)
12. Το Βυζάντιο στη δυτική ιστοριογραφία (Ελένη Αρβελέρ, Γιατί το Βυζάντιο)
13. Η έννοια της συνέχειας στον ελληνισμό (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο και η Ελλάδα)
14. Η βυζαντινή τέχνη ως φορέας θεολογικών και ιστορικών νοημάτων (Ελένη Αρβελέρ, Βυζαντινή τέχνη και κοινωνία)
15. Η εικόνα ως παιδευτικό μέσο στο Βυζάντιο (Ελένη Αρβελέρ, Γιατί το Βυζάντιο)
16. Τα ψηφιδωτά ως ιστορικές αφηγήσεις (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο και η τέχνη)
17. Η αρχιτεκτονική των βυζαντινών ναών (Ελένη Αρβελέρ, Βυζαντινή αισθητική)
18. Η βυζαντινή μουσική ως πολιτισμική συνέχεια (Ελένη Αρβελέρ, Βυζάντιο και πολιτισμός)
19. Τέχνη και εξουσία στο Βυζάντιο (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και εξουσία στο Βυζάντιο)
20. Η βυζαντινή τέχνη στη νεότερη ελληνική ζωγραφική (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο μετά το Βυζάντιο)
21. Η τέχνη ως μνήμη του παρελθόντος (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και μνήμη)
22. Η βυζαντινή αισθητική στη Δύση (Ελένη Αρβελέρ, Βυζάντιο και Ευρώπη)
23. Η εικόνα ως πολιτισμικό σύμβολο (Ελένη Αρβελέρ, Γιατί το Βυζάντιο)
24. Τέχνη και ταυτότητα (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο και η Ελλάδα)
25. Η βυζαντινή τέχνη στη σύγχρονη εποχή (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο σήμερα)
26. Η τέχνη ως φορέας ιστορικής συνείδησης (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και πολιτισμός)
27. Η έννοια της ελληνικής ταυτότητας από την αρχαιότητα έως σήμερα (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο και η Ελλάδα)
28. Αρχαιότητα – Βυζάντιο – Νεότερη Ελλάδα: ενότητα ή ρήξη; (Ελένη Αρβελέρ, Γιατί το Βυζάντιο)
29. Η γλώσσα ως φορέας ταυτότητας (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία της ελληνικής γλώσσας)
30. Ο ρόλος της Ορθοδοξίας στη συγκρότηση της ταυτότητας (Ελένη Αρβελέρ, Βυζάντιο και θρησκεία)
31. Η ελληνική ταυτότητα στον σύγχρονο κόσμο (Ελένη Αρβελέρ, Ελληνισμός και Ευρώπη)
32. Η ιστορική συνείδηση ως στοιχείο ταυτότητας (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και μνήμη)
33. Παράδοση και νεωτερικότητα (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο σήμερα)
34. Η νεολαία και η ταυτότητα (Ελένη Αρβελέρ, Παιδεία και ιστορία)
35. Ελληνική και ευρωπαϊκή ταυτότητα (Ελένη Αρβελέρ, Ευρώπη και ελληνισμός)
36. Ταυτότητα και πολιτισμός (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και πολιτισμός)
37. Η έννοια της συνέχειας στον ελληνισμό (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο και η Ελλάδα)
38. Ταυτότητα και μνήμη (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και μνήμη)
39. Η ταυτότητα ως δυναμική έννοια (Ελένη Αρβελέρ, Γιατί το Βυζάντιο)
40. Το Βυζάντιο ως ευρωπαϊκή δύναμη (Ελένη Αρβελέρ, Βυζάντιο και Ευρώπη)
41. Η ελληνική συμβολή στην ευρωπαϊκή παιδεία (Ελένη Αρβελέρ, Ευρώπη και ελληνισμός)
42. Η Ευρώπη ως κοινότητα ιστορίας (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία της Ευρώπης)
43. Ανατολή και Δύση (Ελένη Αρβελέρ, Βυζάντιο και Δύση)
44. Οι ρίζες της Ευρώπης στον ελληνικό κόσμο (Ελένη Αρβελέρ, Ελληνισμός και Ευρώπη)
45. Η θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο και η Ευρώπη)
46. Πολιτισμικές ανταλλαγές (Ελένη Αρβελέρ, Βυζάντιο και Ευρώπη)
47. Η ευρωπαϊκή ιδέα (Ελένη Αρβελέρ, Ευρώπη και πολιτισμός)
48. Ευρωπαϊκή ταυτότητα (Ελένη Αρβελέρ, Ευρώπη και ελληνισμός)
49. Ευρώπη και μνήμη (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και μνήμη)
50. Ευρώπη και πολιτιστική κληρονομιά (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και πολιτισμός)
51. Η ιστορική βάση της ευρωπαϊκής ενότητας (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία της Ευρώπης)
52. Η Ευρώπη στον 21ο αιώνα (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο σήμερα)
53. Η ιστορική μνήμη ως στοιχείο ταυτότητας (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και μνήμη)
54. Η μνήμη του Βυζαντίου (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο και η Ελλάδα)
55. Μνήμη και εκπαίδευση (Ελένη Αρβελέρ, Παιδεία και ιστορία)
56. Μνημεία ως φορείς μνήμης (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και πολιτισμός)
57. Μνήμη και πόλεμος (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και εξουσία)
58. Μνήμη και τέχνη (Ελένη Αρβελέρ, Βυζαντινή τέχνη και κοινωνία)
59. Μνήμη και Ευρώπη (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία της Ευρώπης)
60. Η μνήμη ως αντίσταση στη λήθη (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και μνήμη)
61. Η συλλογική μνήμη (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και κοινωνία)
62. Η μνήμη στη σύγχρονη κοινωνία (Ελένη Αρβελέρ, Το Βυζάντιο σήμερα)
63. Η ευθύνη της μνήμης (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και μνήμη)
64. Η μνήμη ως παιδευτική αξία (Ελένη Αρβελέρ, Παιδεία και ιστορία)
65. Το παρελθόν ως οδηγός του μέλλοντος (Ελένη Αρβελέρ, Ιστορία και πολιτισμός)
    

     

VI. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

1.Ταυτότητα και εθνικό ιστορικό αφήγημα στη σκέψη του Αδαμάντιου Κοραή

2.Ταυτότητα και νεοελληνικό εθνικό ιστορικό αφήγημα μέσα από την αντίληψη του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου και του Σπυρίδωνος  Ζαμπέλιου

3.Η σύγχρονη αμφισβήτηση της ελληνικότητας του Βυζαντίου και οι ελληνικές απαντήσεις -Αρνάκης, Χαρανής, Βακαλόπουλος, Σβορώνος, Βρυώνης.

4.Η «Μεγάλη Ιδέα» ως ιστορικό γεγονός και ιδεολογικό πλαίσιο που διαμόρφωσε την εθνική συνείδηση και ταυτότητα των Ελλήνων

5.Η σύνθετη και πολυεπίπεδη έννοια της ταυτότητας στον σύγχρονο ευρωπαϊκό κόσμο Στη σημερινή Ευρώπη, οι άνθρωποι έρχονται καθημερινά σε επαφή με διαφορετικές κουλτούρες. Αυτό δημιουργεί:

• • νέες μορφές ταυτότητας (πιο ανοιχτές και πολυπολιτισμικές)
  • αλλά και προβληματισμούς για τη διατήρηση της εθνικής και πολιτισμικής ιδιαιτερότητας

Η ευρωπαϊκή ταυτότητα δεν αντικαθιστά τις εθνικές ταυτότητες, αλλά συνυπάρχει μαζί τους, βασισμένη στον σεβασμό της διαφορετικότητας.

6.Εθνική και ευρωπαϊκή ταυτότητα: σύγκρουση ή σύνθεση;

7.Πολιτισμική ταυτότητα και παγκοσμιοποίηση: Ανάμεσα σε ενσωμάτωση, αντίσταση και διατήρηση Στο πλαίσιο αυτού του θέματος, οι μαθητές και οι μαθήτριες μπορούν:

• • να εξετάσουν πώς η παγκοσμιοποίηση επηρεάζει την ελληνική ή ευρωπαϊκή πολιτισμική ταυτότητα (π.χ. γλώσσα, έθιμα, παραδόσεις, τρόποι μνήμης),
  • να σκεφτούν πώς μια πολιτισμική ταυτότητα μπορεί να παραμείνει ζωντανή και αυθεντική, χωρίς να αποκλείει την επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο.

8.Ο ρόλος της ιστορίας στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας

9.Η ιστορική μνήμη ως στοιχείο συλλογικής ταυτότητας

10.Η ελληνική ιστορία ως θεματοφύλακας και μέρος της ευρωπαϊκής ταυτότητας καθώς εντάσσεται οργανικά στη συνολική ιστορική πορεία της Ευρώπης.

11.Η θρησκεία ως διαμορφωτής εθνικής ταυτότητας. Σε κρίσιμες περιόδους (οθωμανική κυριαρχία,  Ελληνική Επανάσταση, προσφυγικές κινήσεις) η Εκκλησία λειτούργησε έμμεσα ή άμεσα ως φορέας συνοχής και μνήμης, βοηθώντας στη διατήρηση της γλώσσας, των παραδόσεων και μιας «εθνικής αυτοσυνείδησης». Σε συμβολικό πλαίσιο: Η Εκκλησία, οι θρησκευτικές γιορτές και οι παραδόσεις βάζουν ένα κοινό πολιτιστικό και ηθικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο πολλοί Έλληνες αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους

12.Η δημοκρατία ως ελληνική παρακαταθήκη στην ευρωπαϊκή ταυτότητα

13.Ο ελληνισμός διατηρείται και εξελίσσεται. Η έννοια του ελληνισμού στον σύγχρονο κόσμο

14.Ο σεβασμός της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας και η διατήρηση των πολιτισμικών χαρακτηριστικών ως θεμέλια για τη διαμόρφωση μιας συνεκτικής ευρωπαϊκής ταυτότητας

15.Ο ρόλος των εθίμων, των παραδόσεων και της καθημερινής ζωής στη δημιουργία του αισθήματος του «ανήκειν» και του «συνανήκειν»

16.Η Μετανάστευση και επαναπροσδιορισμός της ευρωπαϊκής ταυτότητας

17.Ψηφιακή εποχή, τεχνητή νοημοσύνη και μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Το νέο περιβάλλον  διαμόρφωσης προσωπικής και συλλογικής ταυτότητας

18.Πώς οι σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή, η μετανάστευση, η διατήρηση της ειρήνης και οι κρίσεις, επηρεάζουν τη διαμόρφωση της ατομικής και συλλογικής ταυτότητας Οι παγκόσμιες προκλήσεις επηρεάζουν την ταυτότητα επειδή:

• • Αλλάζουν τις αξίες μας: Δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην ευθύνη, την αλληλεγγύη και τον σεβασμό προς το περιβάλλον και τους άλλους.
  • Ενισχύουν το αίσθημα του “συνανήκειν”: Μας κάνουν να νιώθουμε ότι ανήκουμε όχι μόνο σε μια χώρα, αλλά σε μια παγκόσμια κοινότητα.
  • Διαμορφώνουν τη στάση και τη συμπεριφορά μας: Επηρεάζουν τις επιλογές μας (π.χ. οικολογικές συνήθειες, στάση απέναντι στην ειρήνη και τις κρίσεις).
  • Δημιουργούν νέες ταυτότητες: Όπως του «ενεργού πολίτη» ή του «παγκόσμιου πολίτη».

VII. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ και ΣΤΟΧΑΣΤΕΣ

1.Η έννοια της πολιτισμικής ταυτότητας στο έργο του Stuart Hall Ο Stuart Hall ήταν σημαντικός θεωρητικός των πολιτισμικών σπουδών, ο οποίος μελέτησε πώς διαμορφώνεται η ταυτότητα στις σύγχρονες κοινωνίες. Υποστήριξε ότι η ταυτότητα δεν είναι σταθερή, αλλά αλλάζει συνεχώς μέσα από την ιστορία και την κοινωνία. Οι μαθητές και οι μαθήτριες μπορούν να εξετάσουν πώς η ταυτότητα επηρεάζεται από τα μέσα ενημέρωσης, τη μετανάστευση και τον σύγχρονο τρόπο ζωής.

2.Φαντασιακές κοινότητες και εθνική ταυτότητα στον Benedict Anderson Ο Benedict Anderson ήταν ιστορικός που μελέτησε τη δημιουργία των εθνών. Υποστήριξε ότι τα έθνη είναι «φαντασιακές κοινότητες», δηλαδή κοινότητες που υπάρχουν επειδή οι άνθρωποι πιστεύουν ότι ανήκουν σε αυτές. Οι μαθητές και οι μαθήτριες μπορούν να εξετάσουν πώς η γλώσσα, η εκπαίδευση και τα σύμβολα δημιουργούν την αίσθηση του «ανήκειν».

3.Επινοημένες παραδόσεις και εθνική ταυτότητα: Πώς η ιστορία διαμορφώνει το παρόν σύμφωνα με τον Eric Hobsbawm. Ο Eric Hobsbawm ήταν ιστορικός που ανέλυσε τον ρόλο της ιστορίας στη δημιουργία ταυτότητας.  Εισήγαγε την έννοια των «επινοημένων παραδόσεων» δηλαδή, ότι η παράδοση δεν είναι πάντα «αυθόρμητη», αλλά συχνά κατασκευασμένη και επαναλαμβανόμενη πρακτική. Υποστήριζε ότι: Πολλές παραδόσεις δεν προέρχονται από βαθιά ιστορική συνέχεια, αλλά δημιουργούνται συνειδητά σε συγκεκριμένες ιστορικές στιγμές. Σκοπός τους είναι να:

1. • ενισχύσουν την κοινωνική συνοχή
   • καλλιεργήσουν κοινή ταυτότητα
   • νομιμοποιήσουν θεσμούς ή εξουσία

4.Η έννοια της μνήμης και της ταυτότητας στον Pierre Nora Ο Pierre Nora μελέτησε τη συλλογική μνήμη και τη σημασία της για την ταυτότητα. Μίλησε για «τόπους μνήμης», όπως μνημεία και επετείους. Οι μαθητές και οι μαθήτριες μπορούν να αναζητήσουν παραδείγματα τέτοιων τόπων στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

5.Προσωπική ταυτότητα και ετερότητα στη φιλοσοφία του Paul Ricoeur Ο Paul Ricoeur ήταν φιλόσοφος που ασχολήθηκε με την έννοια του εαυτού και της σχέσης με τον «άλλο». Υποστήριξε ότι κατανοούμε τον εαυτό μας μέσα από τη σχέση με τους άλλους.  Οι μαθητές και οι μαθήτριες  μπορούν να εξετάσουν πώς η διαφορετικότητα συμβάλλει στην αυτογνωσία και στη διαμόρφωση της ταυτότητας.

6.Ο πολιτισμός και η ταυτότητα στη σκέψη του Claude Lévi-Strauss Πώς τα έθιμα και οι παραδόσεις της καθημερινής μας ζωής διαμορφώνουν την ταυτότητά μας και επηρεάζουν τη σκέψη και τη συμπεριφορά. Ο Claude Lévi-Strauss ήταν ανθρωπολόγος που μελέτησε τις δομές των πολιτισμών. Πίστευε ότι όλοι οι πολιτισμοί έχουν βαθύτερες κοινές δομές.

7.Η έννοια της ταυτότητας στη φιλοσοφία του Jürgen Habermas Ο Jürgen Habermas τόνισε τη σημασία του διαλόγου στη δημοκρατία. Η έννοια της ταυτότητας στη σκέψη του δεν είναι κάτι «έτοιμο» ή σταθερό, αλλά προκύπτει μέσα από την επικοινωνία και τον διάλογο σε μια δημοκρατική κοινωνία.  Για τον Habermas, η ταυτότητα, προσωπική ή συλλογική, δεν έρχεται μονάχα από παραδόσεις ή καταγωγή, αλλά από την διαρκή συζήτηση, στην οποία οι άνθρωποι εξηγούν τις απόψεις τους, διαφωνούν, πείθονται και συμφωνούν για κοινές αξίες.

8.Ο Διαφωτισμός και η ευρωπαϊκή ταυτότητα στον  Immanuel Kant «Sapere aude»: «Να τολμήσεις να σκεφτείς μόνος σου». Πώς οι αξίες της λογικής, της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας του νοήματος («Sapere aude») όπως τις υποστήριξε ο Immanuel Kant, συμβάλλουν στο να σχηματίζουμε μια κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα; Οι μαθητές και οι μαθήτριες μπορούν να εξετάσουν πώς αυτές οι διαφωτιστικές αρχές παραμένουν σημαντικές σήμερα στη δημοκρατία, στην εκπαίδευση και στην κοινωνία των πολιτών.

9.Η έννοια της κοινότητας και της ταυτότητας στον Charles Taylor Ο Charles Taylor είναι σύγχρονος φιλόσοφος. Υποστηρίζει ότι η ταυτότητα του ανθρώπου δεν δημιουργείται μόνο από τον ίδιο, αλλά διαμορφώνεται μέσα από την κοινότητα και τους άλλους ανθρώπους.  Η κοινότητα λειτουργεί ως πλαίσιο μέσα στο οποίο:

1. • καλλιεργούνται αξίες (σεβασμός, αλληλεγγύη, δικαιοσύνη)
   • διαμορφώνονται ταυτότητες (πολιτισμικές, κοινωνικές, προσωπικές)
   • αναπτύσσεται η αίσθηση του ανήκειν

Οι μαθητές μπορούν να εξετάσουν και τη σημασία του σεβασμού και της αξίας στη σύγχρονη κοινωνία.

10.Ελληνική ταυτότητα και ιστορική συνείδηση στον Κωνσταντίνο Τσάτσο Ο φιλόσοφος και πολιτικός Κωνσταντίνος Τσάτσος πίστευε ότι:

1. • η ταυτότητα ενός λαού δεν είναι κάτι στατικό
   • διαμορφώνεται μέσα από την ιστορική του πορεία
   • η κατανόηση του παρελθόντος βοηθά στο να κατανοήσουμε το παρόν και το μέλλον

Τόνιζε ότι η ελληνική ταυτότητα συνδέεται στενά με την ιστορική μνήμη και συνέχεια και ότι η παιδεία αποτελεί το βασικό εργαλείο για την καλλιέργεια ιστορικής συνείδησης και τη διατήρηση της ταυτότητας. 

11.Πολιτισμός και ελληνικότητα στη σκέψη του Γιώργου Σεφέρη Ο νομπελίστας ποιητής εξέφρασε την έννοια της ελληνικότητας μέσα από τη λογοτεχνία. Στην ποίησή του συναντάμε διαρκώς στοιχεία από την αρχαία Ελλάδα, το Βυζάντιο και τη νεότερη ιστορία, όχι ως απλή αναφορά, αλλά ως βιωμένη συνέχεια. Η θάλασσα, το φως, τα ερείπια, οι μύθοι και η ιστορική μνήμη λειτουργούν ως σύμβολα που εκφράζουν την πορεία του ελληνισμού μέσα στον χρόνο. Παράλληλα, ο Σεφέρης αναδεικνύει και τις δυσκολίες αυτής της ταυτότητας, όπως την αίσθηση της απώλειας, της εξορίας και της αναζήτησης νοήματος στον σύγχρονο κόσμο. Οι μαθητές και οι μαθήτριες μπορούν να εξετάσουν:

1. • πώς η ποίηση του Σεφέρη συνδέει την ιστορία με τη σύγχρονη ζωή
   • με ποιους τρόπους τα σύμβολα και οι εικόνες εκφράζουν την ελληνική ταυτότητα
   • πώς η τέχνη γενικότερα συμβάλλει στη διαμόρφωση και την έκφραση της πολιτισμικής ταυτότητας

12.Η έννοια της παράδοσης και της ταυτότητας στον Κορνήλιο Καστοριάδη Κεντρική ιδέα του Κορνήλιου Καστοριάδη ενός από τους σημαντικότερους φιλοσόφους και κοινωνικούς στοχαστές του 20ού αιώνα είναι ότι οι κοινωνίες δεν λειτουργούν απλώς ακολουθώντας έτοιμους κανόνες, αλλά οι ίδιες δημιουργούν τους θεσμούς και τα νοήματά τους. Ιδιαίτερη σημασία έχει στη σκέψη του η έννοια της «αυτονομίας», δηλαδή η δυνατότητα μιας κοινωνίας να συνειδητοποιεί ότι η ίδια δημιουργεί τους θεσμούς της και, άρα, να μπορεί να τους αλλάζει. Οι μαθητές και οι μαθήτριες μπορούν να εξετάσουν:

1. • πώς δημιουργούνται και αλλάζουν οι κοινωνικοί θεσμοί (π.χ. εκπαίδευση, δημοκρατία, αξίες)
   • με ποιους τρόπους η παράδοση διατηρείται αλλά και μετασχηματίζεται μέσα στον χρόνο
   • πώς οι άνθρωποι μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της κοινωνίας τους
   • πότε η παράδοση λειτουργεί δημιουργικά και πότε περιοριστικά για την ταυτότητα

13.Ευρώπη και πολιτισμική ταυτότητα στη σκέψη του Jacques Derrida Ο Jacques Derrida ήταν φιλόσοφος που ανέδειξε τη σημασία της διαφορετικότητας. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη είναι πολυφωνική. Οι μαθητές μπορούν να εξετάσουν πώς η ποικιλία αποτελεί δύναμη της Ευρώπης:

1. • να δουν την Ευρώπη ως χώρο όπου συνυπάρχουν διαφορετικές πολιτισμικές εκφάνσεις (π.χ. φεστιβάλ, μουσική, γλώσσες, γαστρονομία, θρησκείες) και
   • να εξετάσουν πώς αυτή η ποικιλία δεν αποδυναμώνει την ταυτότητα, αλλά την καθιστά πιο πλούσια, πιο ελαστική και πιο ανοικτή στον κόσμο.

VIII. ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ (ΜΑΑΣΤΡΙΧΤ-ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ-ΓΑΝΔΗ-ΤΡΗΡ-ΚΟΛΩΝΙΑ-ΑΑΧΕΝ)

1. Οι επιρροές της Ιταλικής Αναγέννησης στην φλαμανδική μεταλλοτεχνία ως προς την θεματολογία, την τεχνική, και την χρήση των αντικειμένων.
2. Το «Πολύπτυχο των Προστατών της Πόλης» (Altar der Stadtpatrone) στον Καθεδρικό Ναό της Κολωνίας (Kölner Dom), στη Γερμανία: το αριστούργημα του Stefan Lochner και ένα από τα σημαντικότερα έργα της γερμανικής ζωγραφικής.
3. Καθεδρικός Ναός της Τρηρ (Trierer Dom): ο παλαιότερος χριστιανικός ναός στη Γερμανία και «ζωντανό μουσείο» της εξέλιξης της ευρωπαϊκής γλυπτικής.
4. Το Άαχεν (Aachen) ως η «πρωτεύουσα» της αυτοκρατορίας του Καρλομάγνου και ως ο τόπος στέψης των Γερμανών βασιλέων για αιώνες.
5. Άαχεν: το σημείο μηδέν της συνάντησης της ελληνορωμαϊκής παράδοσης, του χριστιανισμού και του γερμανικού κόσμου για τη θεμελίωση της σύγχρονης Ευρώπης.
6. Ο Καθεδρικός Ναός του Άαχεν: πολιτική και πολιτισμική μαρτυρία της ταυτότητας της Ευρώπης.
7. Η κυριαρχία των Βρυξελλών στην ευρωπαϊκή ταπητουργία: Η συνάντηση της φλαμανδικής υφαντικής τέχνης με την αναγεννησιακή εικονογραφία.
8. Βρυξέλλες: Το Εργαστήριο της Βόρειας Αναγέννησης – Η διαπλοκή της υφαντουργίας, της ζωγραφικής και της αρχιτεκτονικής στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής αισθητικής (14ος-16ος αι.)
9. Η Τρηρ ως Κέντρο της “Σχολής του Φωτός” (Illumination): η μετάβαση από το μοναστικό χειρόγραφο στο έντυπο βιβλίο.
10. Η Χρυσοχοΐα και η Μικροτεχνία της Τρηρ (The Trier Treasury): Η πόλη των κειμηλίων.
11. Το «Πολύπτυχο της Γάνδης» ή «Ο Αμνός του Θεού» των Hubert και Jan van Eyck το 1432: η απόλυτη έκφραση του Συμβολικού Ρεαλισμού.
12. Η ανθρώπινη μορφή στην Αναγέννηση: Ο διεισδυτικός ρεαλισμός του “Αδάμ” (Van Eyck) έναντι του ιδεαλισμού του “Δαβίδ” (Michelangelo).
13. Η απόδοση συναισθημάτων στην Αναγέννηση : αντιπροσωπευτικά παραδείγματα της αντίθεσης του διεισδυτικού ρεαλισμού του Άξονα Ρήνου-Μάας και της Ιταλικής Αναγέννησης ως προς την καλλιτεχνική έκφραση συναισθημάτων.
14. Πέρα από την κοινωνική θέση: Η ψυχογραφική προσέγγιση και η εσωτερικότητα στα πορτρέτα του Βαν ντερ Βάιντεν.
15. Η μεταμόρφωση του τεχνίτη σε πνευματικό δημιουργό: ο Ντύρερ και η χρησιμοποίηση της αυτοπροσωπογραφίας στη διεκδίκηση της κοινωνικής και πνευματικής αναβάθμισης του καλλιτέχνη στην Αναγέννηση.
16. Η οπτικοποίηση του ηθικού φόβου: Η μετατροπή της μεσαιωνικής θεολογίας σε ένα προσωπικό, αλληγορικό σύμπαν συμβόλων και προειδοποιήσεων στο έργο του Ιερώνυμου Μπος.
17. Ο κόσμος ανάποδα: Η απεικόνιση της ανθρώπινης μωρίας και η κριτική των κοινωνικών θεσμών στο έργο του Ιερώνυμου Μπος.
18. Η Φλαμανδική ζωγραφική του Μπαρόκ (17^οςαι.). Θεματολογία και χρώμα.
19. Η πληθωρική απόδοση της ανθρώπινης σάρκας ως έκφραση της ζωτικότητα της ζωής στη ζωγραφική του Peter Paul Rubens.
20. Το Μπαρόκ ως εργαλείο προπαγάνδας της Καθολικής Εκκλησίας έναντι του λιτού Προτεσταντισμού των βορείων Κάτω Χωρών (Ολλανδία).
21. Tο φως στο έργο του Ρέμπραντ ως οδηγός του θετή προς την αποκάλυψη του εσωτερικού κόσμου των ηρώων: “Η Επιστροφή του Ασώτου”.
22. Η “Νυχτερινή Περίπολος”: Η δυναμική της κίνησης και η θεατρικότητα της δράσης ως δομικά στοιχεία στο έργο του Ρέμπραντ.
23. Ο πνευματικός ανθρωποκεντρισμός του Ρέμπραντ. Η απομυθοποίηση του θείου και η ανάδειξη του συναισθήματος: “Ο Χριστός στην Εμμαούς”.
24. Vincent van Gogh: «Ο Ρέμπραντ πηγαίνει τόσο βαθιά στο μυστήριο, που λέει πράγματα για τα οποία δεν υπάρχουν λέξεις σε καμία γλώσσα».
25. Τα κύρια χαρακτηριστικά και η παγκόσμια απήχηση της Σχολής του Ντίσελντορφ τον 19^ο αι.
26. Η ηθογραφική τέχνη ως συνέπεια των πολιτικών και κοινωνικών και κοινωνικών του 19^ου αι.
27. Ορθολογική Τάξη και Ρομαντική Αγωνία: Η διαλεκτική σχέση Νεοκλασικισμού και Ρομαντισμού ως έκφραση των αντιφάσεων του 19ου αιώνα.
28. Η τέχνη στην υπηρεσία του Κράτους και του Έθνους: Ο Νεοκλασικισμός ως επίσημη γλώσσα της εξουσίας και ο Ρομαντισμός ως φωνή της εθνικής αφύπνισης.
29. Karl Friedrich Schinkel και ο Καθεδρικός Ναός της Κολωνίας: Η υπέρβαση του Νεοκλασικισμού μέσα από το ρομαντικό όραμα για την ολοκλήρωση του γερμανικού Μεσαίωνα.
30. 19ος αιώνα: η στροφή της τέχνης από το συναίσθημα και τη δραματικότητα του Ρομαντισμού στον  Ρεαλισμό.
31. Η μετάβαση από τον Ρομαντισμό στον Ιμπρεσιονισμό: μια σταδιακή διαδικασία αποδέσμευσης της τέχνης από το «υψηλό», το ιδεατό και το αφηγηματικό, με προορισμό το «στιγμιαίο» και το «αισθητηριακό».
32. Τα βασικά γνωρίσματα του ρεαλισμού του 19^ου αι. και οι κύριοι Εκπρόσωποι του στην Περιοχή του Μάας (Βελγικός και Ολλανδικός Ρεαλισμός).
33. Από τον Ρομαντισμό στον Ιμπρεσιονισμό: η μετάβαση από το συναίσθημα στην οπτική αντίληψη.
34. Η Μοσανή τέχνη (11^ος-13^ος αι.) ως κορύφωση του Ρωμανικού στυλ: συνδυασμός της αυστηρής δομής με τον κλασικισμό και τον ανθρωποκεντρισμό της Αρχαιότητας.
35. Η έμφαση της Μοσανής τέχνης (11^ος-13^ος αι.) στην πλαστικότητα των μορφών ως συνδετικός κρίκος μεταξύ της Καρολίδειας παράδοσης και του επερχόμενου Γοτθικού νατουραλισμού.
36. Η Μοσανή Τέχνη (11^ος-13^ος αι.) ως συγκερασμός της Βυζαντινής και Κλασικής επίδρασης και της Καρολίδειας και Οθωνικής κληρονομιάς.
37. Ο Ντανταϊσμός ως η κραυγή μιας γενιάς: Η γέννηση του κινήματος μέσα από τα ερείπια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
38. Από τον Εξπρεσιονισμό στην Αποδόμηση: Η γέννηση του Ντανταϊσμού ως αντίδραση στους παραδοσιακούς θεσμούς τέχνης.

IX. ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (15^ος – 18^ος αι.) ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ -ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ-ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

1. Από την Κωνσταντινούπολη στη Φλωρεντία 1453: Ο ρόλος των Βυζαντινών λογίων στη γέννηση του ιταλικού Ανθρωπισμού και η επανεισαγωγή της ελληνικής γραμματείας στη Δύση.
2. Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης ως καταλύτης της ευρωπαϊκής αναγέννησης: Η μεταλαμπάδευση της ελληνικής γραμματείας στη Δύση.
3. Από το Βυζάντιο στην Ιταλία: Οι δρόμοι της γνώσης μετά το 1453.
4. Μανουήλ Χρυσολωράς: Ο δάσκαλος της Φλωρεντίας και η αναγέννηση των ελληνικών σπουδών.
5. Η επίδραση της ελληνικής φιλοσοφίας στην τέχνη της Αναγέννησης: Από το δόγμα στην αισθητική αρμονία.
6. Η τύχη της Βυζαντινής βιβλιοθήκης: Η διασπορά των χειρογράφων και η διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ανθρωπιστικής παιδείας.
7. Από τον πάπυρο στο τυπογραφείο: Η διάσωση και η κυκλοφορία των ελληνικών χειρογράφων στη Δύση.
8. Χριστιανικός Ανθρωπισμός: Η αναζήτηση μιας βιωματικής πίστης πέρα από τις σχολαστικές αναλύσεις.
9. Η Αναβίωση των Ελληνικών Γραμμάτων ως καταλύτης για την υπέρβαση του Σχολαστικισμού.
10. Ο άνθρωπος ως κυρίαρχος της γνώσης: Η χειραφέτηση της Λογικής από το θρησκευτικό δόγμα.
11. Από τον λαβύρινθο των συλλογισμών στο φως των πηγών: η κριτική του Πετράρχη και του Εράσμου στον Σχολαστικισμό ως απαρχή της Νεωτερικής Σκέψης.
12. Το “Μωρίας Εγκώμιον” και η σάτιρα της σχολαστικής θεολογίας.
13. Η τυπογραφία ως το «Διαδίκτυο» της Αναγέννησης
14. Η συμβολή του Άλδου Μανούτιου στη διάσωση της ελληνικής γραμματείας.
15. Το τέλος της Αναγεννησιακής ουτοπίας: Η Λεηλασία της Ρώμης και η Σύνοδος του Τριδέντου (1545-1563) ως αφετηρίες για τη νέα θρησκευτική και καλλιτεχνική ταυτότητα της Δύσης.
16. Η μετάβαση από τη Μεσόγειο στον Ατλαντικό: Οι οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις των Μεγάλων Ανακαλύψεων στην ιταλική χερσόνησο.
17. «Εταιρείες Ανατολικών Ινδιών: Το πρώτο μοντέλο μετοχικού κεφαλαίου.
18. Ποιος θεωρείται “Άνθρωπος”; Η Σύγκρουση των Αναγεννησιακών Αξιών με την Πραγματικότητα της Κατάκτησης του Νέου Κόσμου.
19. Ο “Οικουμενικός Άνθρωπος” και ο “Άλλος”: η «κατασκευή» ιεραρχιών ανθρωπιάς κατά την Αναγέννηση.
20. Από την Παπική Κηδεμονία στην Εθνική Κυριαρχία: Τα οικονομικά και πολιτικά κίνητρα των ηγεμόνων στη στήριξη της Μεταρρύθμισης.
21. Η Μεταρρύθμιση ως Πολιτικό Εργαλείο: Πώς η αμφισβήτηση της θρησκευτικής αυθεντίας της Ρώμης θεμελίωσε το σύγχρονο εθνικό κράτος.
22. Η Ειρήνη της Αυγούστας (1555) και η Αρχή “Cuius regio, eius religio”: Η νομιμοποίηση της θρησκευτικής διαίρεσης και η πρώτη αναγνώριση του δικαιώματος των ηγεμόνων να καθορίζουν τη θρησκεία των υπηκόων τους.
23. Τριακονταετής Πόλεμος (1618–1648): η μετεξέλιξη και οι συνέπειες μιας θρησκευτικής διαμάχης μεταξύ Καθολικών και Προτεσταντών σε έναν πανευρωπαϊκό πόλεμο για την κυριαρχία.
24. Ειρήνη της Βεστφαλίας του 1648: συνθήκη λήξης του Τριακονταετούς Πολέμου, γέννησης του σύγχρονου κράτους-έθνους και θεμελίωσης της αρχής της εθνικής κυριαρχίας.
25. Οι Θρησκευτικοί Πόλεμοι στη Γαλλία: Σύγκρουση δογμάτων ή στρατηγική προσπάθεια των οίκων Γκίζ και Βουρβόνων να υπονομεύσουν τη βασιλική εξουσία;
26. Σφαγή της Νύχτας του Αγίου Βαρθολομαίου (1572): η στάση της Αικατερίνης των Μεδίκων συνέπεια προσωπικής ηθικής ή πολιτικής επιβίωσης;
27. Η Ένδοξη Επανάσταση (Glorious Revolution) του 1688:το τέλος της απόλυτης μοναρχίας στην Αγγλία και η γέννηση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.
28. Η επίδραση της ΄Ένδοξης Επανάστασης του 1688 στην Αγγλία στην Αμερικανική Επανάσταση και στο Σύνταγμα των ΗΠΑ.
29. Η Πολιτική Φιλοσοφία του John Locke (1632-1704): θεωρητική δικαίωση της Ένδοξη Επανάσταση (Glorious Revolution) του 1688.
30. Η υιοθέτηση της γαλλικής γλώσσας στη διπλωματία και η εξάπλωση του γαλλικού πολιτισμού  στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα της Ευρώπη ως προέκταση της πολιτικής κυριαρχίας της επί Λουδοβίκου ΙΔ’ ( (1643–1715).
31. Η Γαλλική Επανάσταση του 1789 ως συνέπεια της κατάρρευσης του «λουδοβίκειου συστήματος» εξ αιτίας των δαπανών για μακροχρόνιους πολέμους και για την επίδειξη ισχύος.
32. Πολιορκία της Βιέννης (1683): η αποφασιστική νίκη των ενωμένων χριστιανικών δυνάμεων έναντι των Οθωμανών ως απαρχή της υποχώρησης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από την Κεντρική Ευρώπη.
33. Από τον Δυϊσμό στην Ενοποίηση: Η ανατροπή της ηγεμονίας των Αψβούργων από την Πρωσία (1740–1871) ως καταλύτης για τη διαμόρφωση της Νεότερης Γερμανίας.
34. Το πείραμα της Φωτισμένης Δεσποτείας στην Κεντρική Ευρώπη: Μια σύγκριση των μεταρρυθμίσεων του Φρειδερίκου Β΄ και του Ιωσήφ Β΄(18^ος αι.).
35. «Από τη θεωρία στην πράξη: Η εφαρμογή των ανθρωπιστικών ιδεών του Διαφωτισμού στη διοίκηση και το δίκαιο της Κεντρικής Ευρώπης.(18^ος αι.).
36. Ο Επταετής Πόλεμος (1756–1763) ως οριστική πιστοποίηση του Κεντροευρωπαϊκού Δυϊσμού Αυστρίας – Ρωσίας.
37. Η Σύγκρουση Αυθεντίας και Εμπειρίας: το τέλος του Μεσαιωνικού Κόσμου». Από την Αυθεντία στην Επαλήθευση: Η Γέννηση της Πειραματικής Μεθόδου.
38. Η Μηχανική του Γαλιλαίου (1564-1642: Προάγγελος των Νόμων του Νεύτωνα.
39. Από τον Κλειστό Κόσμο στο Άπειρο Σύμπαν: Η Μετάβαση στο Ηλιοκεντρικό Σύστημα ως η Ληξιαρχική Πράξη Γέννησης του Νεότερου Κόσμου.
40. Η καθοριστική συμβολή του Νεύτωνα (1642–1727) στην καθιέρωση των Μαθηματικών ως της απόλυτης γλώσσας της Επιστήμης.
41. Η γέννηση της Επιστημονικής Μεθόδου: Επαγωγή του Bacon (1561-1626) και Ορθολογισμός του Descartes (1596-1650).
42. Διαφωτισμός: η πίστη στην αέναη πρόοδο του ανθρώπου μέσω της παιδείας και της λογικής.
43. Βολταίρος (Voltaire):υπέρμαχος της ανεξιθρησκείας και της ελευθερίας του Λόγου.
44. Από τον Πολιτικό Απολυταρχισμό στην Πολιτική Μηχανική: Η Θεωρία της διάκρισης των Εξουσιών του Μοντεσκιέ ως εγγύηση της Ελευθερίας.
45. Από την υποταγή στη συμμετοχή: Η έννοια της “Γενικής Βούλησης” στον Ρουσσώ και η θεμελίωση της Λαϊκής Κυριαρχίας.
46. Το Κοινωνικό Συμβόλαιο του Ρουσσώ: Μια νέα ηθική βάση για την πολιτική κοινωνία.
47. Ο εκδημοκρατισμός της γνώσης: η Εγκυκλοπαίδεια ως πνευματικό βάθρο της Γαλλικής Επανάστασης του 1789.
48. Η ιδιοκτησία (property) ως ραχοκοκαλιά και πυλώνας της πολιτικής θεωρίας του αγγλικού Διαφωτισμού.
49. Άνταμ Σμιθ (Adam Smith): Θεμελιωτής της σύγχρονης οικονομικής επιστήμης και της επιστημονικής εγκυρότητας της ελεύθερης αγοράς.
50. Από την Απόλυτη Μοναρχία στην Κοινωνική Έκρηξη: Τα Δομικά Αίτια της Γαλλικής Επανάστασης. Πείνα, Προνόμια και Διαφωτισμός: Το Τρίπτυχο της Κατάρρευσης του Παλαιού Καθεστώτος.
51. Από την «Απόλυτη Μοναρχία» στο «Κράτος Δικαίου»: Η επίδραση του Μοντεσκιέ στη θεσμική συγκρότηση της Γαλλικής Επανάστασης.
52. 14 Ιουλίου 1789 η Άλωση της Βαστίλης: Η είσοδος των μαζών στο προσκήνιο της Ιστορίας και η επικύρωση της Επανάστασης με τα όπλα.
53. Η Διακήρυξη του 1789: Η θεσμική αποδόμηση της «ελέω Θεού μοναρχίας» και η θεμελίωση του κράτους δικαίου.
54. Ροβεσπιέρος και η “Δημοκρατία της Αρετής”: Η αιματηρή προσπάθεια για την ηθική ανάπλαση της γαλλικής κοινωνίας.
55. Πραξικόπημα της 18ης Μπρυμαίρ (1799):: Η Μετάβαση από την Επαναστατική Αστάθεια στην Αυταρχική Τάξη.
56. Η Συνθήκη του Τιλσίτ (1807): Το αποκορύφωμα της ισχύος του Ναπολέοντα.
57. Η οριστική ήττα του Ναπολέοντα στη μάχη του Βατερλό (18 Ιουνίου 1815) σηματοδοτεί τη μετάβαση μιας ενωμένης επαναστατικής Ευρώπης στην συντηρητική σταθερότητα των παλαιών μοναρχιών

X. ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ

1. Θεμελιώδεις πολιτισμικές, οικονομικές και διοικητικές διαφορές μεταξύ του Δυτικού και του Ανατολικού μέρους της ενιαίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
2. Οι Γοτθικοί Πόλεμοι (535-554) και η ανάκτηση της Ιταλίας από τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ιουστινιανό.
3. Πρώιμος Μεσαίωνας (500 μ.Χ. – 1000 μ.Χ.): η γέφυρα σύνδεσης της  Κλασικής Αρχαιότητας με τον Ώριμο Μεσαίωνα.
4. Η χρίση του Πιπίνου του Βραχέως το 751 μ.Χ.: η θρησκευτική νομιμοποίηση της εξουσίας και η ρήξη με τη βυζαντινή παράδοση.
5. Η «Δωρεά του Πιπίνου» (754 μ.Χ. – 756 μ.Χ.) «σημείο μηδέν» για τη ρήξη μεταξύ Ρώμης και Κωνσταντινούπολης.
6. Η παπικο-φραγκική συμμαχία: Θεμέλιο της Αυτοκρατορίας του Καρλομάγνου και της ανάδυσης της Δυτικής Ευρώπης (800 μ.Χ.).
7. Καρλομάγνος: ο «Pater Europae» και η γέννηση της πρώτης ευρωπαϊκής αυτοκρατορίας.
8. Ο εκχριστιανισμός ως συνεκτικός ιστός της «Ευρωπαϊκής Ένωσης» του Καρλομάγνου.
9. Η γέννηση της Φεουδαρχίας ως συνέπεια της κατάρρευσης της Καρολίγγειας Αυτοκρατορίας.
10. Το Σχίσμα των Εκκλησιών του 1054 και οι γεωπολιτικές συνέπειες του για την Ευρώπη.

XI. ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ -ΒΥΖΑΝΤΙΟ

1. Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος της Νίκαιας (325 μ.Χ.): «ιδρυτική πράξη» του βυζαντινού κόσμου ως προς την πολιτική ενότητα της Αυτοκρατορίας, τη δογματική θεμελίωση της Πίστης και την οριοθέτηση της σχέσης Αυτοκράτορα και Εκκλησίας.
2. Το φιλανθρωπικό έργο στο Βυζάντιο: πράξη «Συναλληλίας» Εκκλησίας και Κράτους.
3. Η συμπόρευση Χριστιανισμού και ελληνικής γλώσσας ενισχυτική παράμετρος της ελληνικότητας του Βυζαντίου.
4. Ιουλιανός ο Παραβάτης: Η αποτυχημένη Προσπάθεια επαναφοράς της αρχαίας ελληνικής θρησκείας (361 – 363 μ.Χ.).
5. Αγία Σοφία 537 μ.Χ.: Το Κορυφαίο Σύμβολο της Ρωμαϊκής Οικουμενικότητας του Ιουστινιανού.
6. Ο Ιουστινιάνειος Κώδικας θεμέλιο του Βυζαντινού Δικαίου μέχρι το 1453.
7. Το ρωμαϊκό δίκαιο του Ιουστινιανού “Jus Commune“, «Κοινό Δίκαιο» της Ευρώπης.
8. Ο 7^ος αιώνας κομβικό σημείο της γέννησης του Βυζαντίου ως «εκχριστιανισμένου ελληνισμού». Η συμβολή του Ηρακλείου (610 – 641 μ.Χ. ) στον εκσυγχρονισμό και την  ελληνοποίηση του Βυζαντίου.
9. «Το ανάχωμα της Ευρώπης: Η απόκρουση των Αράβων από τον Λέοντα Γ’ Ίσαυρο (717-718 μ.Χ.) και η σωτηρία του Βυζαντίου.»
10. Η στέψη του Καρλομάγνου (800 μ.Χ.): το πρόβλημα των δύο Αυτοκρατοριών (Zweikaiserproblem) και η ιδεολογική ρήξη μεταξύ Ρώμης και Κωνσταντινούπολης.
11. Η Συνθήκη του Άαχεν (812) και ο συμβιβασμός των “δύο αυτοκρατόρων”: το τέλος της βυζαντινής οικουμενικότητας και η θεσμική εδραίωση της Φραγκικής Δύσης.
12. Ο Πατριάρχης Φώτιος (810-893) ως ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην κλασική αρχαιότητα και τον χριστιανικό κόσμο.
13. Ο Πατριάρχης Φώτιος (810-893) στρατηγικός νους του εκχριστιανισμού των Σλάβων.
14. Η αναδιοργάνωση και αναβίωση της ανώτατης κρατικής εκπαίδευσης με την επαναλειτουργία του κρατικού Πανδιδακτηρίου, υπό την νέα του ονομασία «Σχολή της Μαγναύρας ή Εκπαιδευτήριον».
15. Η διπλωματία ως οργανωμένη επιστήμη και αναπόσπαστο κομμάτι της εξωτερικής πολιτικής και στρατιωτικής στρατηγικής του Βυζαντίου.
16. Από τη θεωρία στην πράξη: η μετουσίωση της Ιδεολογίας της Ανάκτησης σε κατακτήσεις του Νικηφόρου Φωκά (963-969) και του Ιωάννη Τσιμισκή (969-976).
17. Η μάχη του Μαντζικέρτ (1071) ως η μοιραία απόληξη της δομικής σύγκρουσης μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας στο Βυζάντιο.
18. Η επικράτηση των “Δυνατών” και η περιθωριοποίηση των “Πενήτων”: η κοινωνική αναδιάρθρωση των Κομνηνών ως παράγοντας εσωτερικής αποδυνάμωσης του Βυζαντίου (1081-1118).
19. Η 4^η Σταυροφορία (1202-1204) ως ηθική και θρησκευτική χρεοκοπία της Δύσης.
20. Οι μακροχρόνιες συνέπειες της κατάκτησης του Βυζαντίου από τους Φράγκους.

XII. ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ (12^ος -1453)

1. Η οικονομική κατάρρευση και η πολιτιστική απογύμνωση της Κωνσταντινούπολης ως συνέπεια της κατάκτησής της από τους Φράγκους το 1204.
2. Η ίδρυση της “Αυτοκρατορίας των Ρωμαίων” στην Νίκαιας (1205) από τον Θεόδωρο Α’ Λάσκαρη (1174/1175 – 1222) και η σημασία της για τη συνέχεια του «ελληνικότητας» του Βυζαντίου.
3. Το Δεσποτάτο της Ηπείρου (1204 -1318): προμαχώνας κατά των Λατίνων και «πνεύμονας» του Ελληνισμού.
4. Τα αίτια και οι συνέπειες της ανάδειξης της Ηπείρου σε πνευματικό φάρο του ελληνισμού τον 17^οκαι 18^ο αιώνα μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχών συγκρούσεων με αλλόθρησκους και αλλοεθνείς.
5. Η Ήπειρος πύλη των ιδεών του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού του 18^ου– 19^ουαι.
6. Τα Ιωάννινα ως κέντρο διαμόρφωσης της πολιτικής ωρίμανσης κα σφυρηλάτησης της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων τον 18^ο και 19^ο αι.
7. Η Τραπεζούντα ως κοιτίδα της παράδοσης, της γλώσσας και της μουσικής του Ποντιακού Πολιτισμού.
8. Η Τραπεζούντα ως «αυτόνομος πνεύμονας» επιβίωσης της βυζαντινής παράδοσης.
9. Οι κύριοι άξονες της πολιτικής των Παλαιολόγων για την επιβίωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (1261-1453).
10. Τα αίτια της γέννησης του κινήματος των Ζηλωτών και οι κοινωνικές και πολιτικές συνέπειές του για την  Αυτοκρατορία (1342–1349).
11. Παλαιολόγεια Αναγέννηση του Βυζαντίου (1261-1453): η συνειδητή προσπάθεια μιας κοινωνίας, υπό συνθήκες στρατιωτικής και οικονομικής κατάρρευσης, να ανακτήσει μέσω του πολιτισμού την παλαιά της αίγλη της.
12. Η Συνείδηση της Ελληνικότητας, κατά τον Πλήθωνα (1355-1452) θεμέλιο της «εθνικής» αφύπνισης των Βυζαντινών.
13. Ο Μυστράς του 15^ου αι. πνευματικό κέντρο του ελληνισμού και γέφυρα της μετάδοσης του ελληνικού πολιτισμού στη Δύση.
14. Θρύλοι της σκλαβιάς μετά την Άλωση: συλλογικοί μηχανισμοί επιβίωσης, διατήρησης της ιστορικής συνέχειας και μετουσίωσης της απελπισίας σε ελπίδα.
15. Η Μεγάλη Ιδέα: κυρίαρχο πολιτικό και εθνικό όραμα ως πολιτική και ιδεολογική μετενσάρκωση του θρήνου και της ελπίδας που κληροδότησε η 29η Μαΐου του 1453.
16. Η Μεγάλη Ιδέα ως πηγή καλλιτεχνικής έμπνευσης και οργανικό συστατικό της νεοελληνικής ταυτότητας.
17. Το πολιτικό τέλος της Μεγάλης Ιδέας στις στάχτες της Σμύρνης το 1922.